https://thuviensach.vn

Table of Contents
Lời giới thiệu
Bản đồ cứ điểm Điện Biên Phủ - 1954
Lịch chiến sự
Cuộc hành quân Castor
Cuộc hành trình
Bãi nhảy dù Natacha
Ngày N + 2
Thung lũng con hải ly
Cuộc hành quân Pollux
Lễ Noel ở Điện Biên Phủ
Căn cứ lục – không quân
Những đỉnh đồi phía đông
Chiến hào bao vây Beatrice
Trước trận đánh
Bão lửa
Trận Beatrice
Him Lam
Đợt ngừng bắn
Pháo Điện Biên Phủ
Trên cứ điểm Gabrielle
Trận đấu
Đêm Gabrielle
Bình minh trên Gabrielle
Trận phản kích
Gabrielle tắt thở

https://thuviensach.vn

Nỗi cô đơn của Langlais
Bắn tỉa
Thảm họa
Những khẩu súng cao xạ
Dominique
Trung úy Brunebroucke
Đêm Eliane
Huguette 7
Quả đồi thứ 5
Huguette 6 hấp hối
Mương thoát nước
Ngày lại ngày
Giành lại Eliane 1
Những ngôi sao cấp tướng
Cụm Huguette nghẹt thở
Tình nguyện nhảy dù
Lễ Camerone ở Điện Biên Phủ
Đợt tiến công thứ ba
Eliane 1 chết lần thứ hai
Số phận tiểu đoàn 1
Đường hầm Eliane 2
Buổi sáng cuối cùng
Kết thúc
Phụ lục:

https://thuviensach.vn

Điện Biên Phủ - 170 ngày đêm bị vây hãm
 

Tác giả: Erwan Bergot

Lời giới thiệu




Cho tới nay, nhân dân ta vẫn quen với khái niệm chiến dịch Điện Biên Phủ
kéo dài 56 ngày đêm, kể từ khi ta bắt đầu nổ súng tiến công tập đoàn cứ
điểm của Pháp vào ngày 13 tháng 3 năm 1954, và kết thúc vào ngày 7 tháng
5 năm 1954 khi toàn bộ các lực lượng Pháp ở đây buông súng đầu hàng.



Tuy nhiên, đối với quân đội viễn chinh Pháp thì Điện Biên Phủ là một cơn
ác mộng kéo dài, kể từ ngày 20 tháng 11 năm 1953 là khi mới bắt đầu nhảy
dù xuống cánh đồng Mường Thanh đã lập tức bị bộ đội và nhân dân địa
phương đón đánh, tiếp đó là gần nửa năm bị vây hãm, bị tập kích, phục kích
mà đỉnh cao là những trận đánh liên tục kéo dài từ ngày 13 tháng 3 đến 7
tháng 5 và hoàn toàn kết thúc vào ngày 8 tháng 5 khi những đơn vị đóng tại
Hồng Cúm thuộc phân khu phía Nam định tháo chạy sang Lào nhưng đã bị
chặn đánh và tiêu diệt hết, tổng cộng là 170 ngày tất cả.



Chính vì những lẽ đó nên Erwan Bergot, một trung úy có mặt tại Điện Biên
Phủ từ những ngày đầu đã trải qua gần sáu tháng sống trong cảnh căng
thẳng, hãi hùng, khốn đốn tại Điện Biên Phủ, cuối cùng bị bắt làm tù binh
rồi được phóng thích, đã viết cuốn sách này và được Nhà xuất bản Presses
de la Cité ở Paris, Phap, xuất bản năm 1979 , sau đó được nhiều lần tái bản.



Theo giới thiệu của Nhà xuất bản Presses de la Cité, Erwan Bergot đã bỏ ra
nhiều năm sưu tầm tài liệu, gặp gỡ các bạn chiến đấu cũ, ghi lại «  nhiều

https://thuviensach.vn

chứng cứ của những người còn sống sót để dựng lại một bức tranh sinh động
và bi thảm trải dài suốt 170 ngày đêm, từ việc xây dựng tập đoàn cứ điểm ,
tổ chức các vị trí phòng ngự đến các trận đánh, nhưng trước hết là tinh thần,
tình cảm của những người lính chiến đấu. Chính họ là những nhân chứng
không thể bác bỏ. Họ là những người đứng ở vị trí hàng đâu”.



Bản dịch tiến Việt được thể hiện bởi dịch giả Lê Kim, người cũng từng là
một chiến sĩ Điện Biên chiến đấu trong sư đoàn 308 năm xưa. 
Nhà xuất bản Công an nhân dân
 

Bản đồ cứ điểm Điện Biên Phủ - 1954
 

 

https://thuviensach.vn

 

Lịch chiến sự

 


1953



12 -11 : Bộ tư lệnh chiến trường Bắc Bộ do tướng Cogny chỉ huy thông qua
quyết định mở cuộc hành quân Castor nhảy dù chiếm đóng Điện Biên Phủ.
Bản kế hoạch hành quân được Tổng tư lệnh Đông Dương Navarre phê
chuẩn.



20 – 11 : Cuộc hành quân Castor bắt đầu. Tiểu đoàn dù thuộc địa số 6 do
Bigeard chỉ huy nhảy dù xuống bãi Natacha, cánh đồng Mường Thanh, phía
Tây Bắc Bản Kéo. Tiểu đoàn dù số 2 do Bréchignac chỉ huy thuộc trung
đoàn dù thuộc địa số 1 nhảy xuống bãi Simone cách Bản Kéo 4 kilômét về
phía Nam. Tiểu đoàn dù số 1 do Souquet chỉ huy và ban chỉ huy lực lượng
nhảy dù do Fourcade chỉ huy kết thúc cuộc nhảy dù trong ngày.




https://thuviensach.vn

21 – 11 : Cuộc hành quân Castor tiếp tục với tiểu đoàn dù lê dương số 1 do
Guiraud chỉ huy và tiểu đoàn dù thuộc địa số 8 của Tourret cùng với bộ phận
hỗ trợ của Molinier.



22 – 11 : Tiểu đoàn dù lính Việt do Leclerc chỉ huy kết thúc cuộc hành quân 
Castor. Điện Biên Phủ có 4.560 binh sĩ chiếm đóng.



23 – 11 : Bắt đầu cuộc hành quân Pollux rút khỏi Lai Chua.



8 – 12 : Tiểu đoàn 2 bộ binh lính Thái tới Điện Biên Phủ.



10 - 12 : Các tiểu đoàn dù thuộc địa số 1, tiểu đoàn dù thuộc địa số 6, tiểu
đoàn 2 thuộc trung đoàn dù thuộc địa số 1 được đưa trở về Hà Nội ( từ 2
-12).



15 – 12 : Thêm một số đại đội lính Thái tới Điện Biên Phủ.



16 – 12 : Tiểu đoàn dù lính Việt số 5 được đưa từ Điện Biên Phủ trở lại Hà
Nội bằng máy bay.



Từ 15 đến 20 – 12 : Các tiểu đoàn số 1 và số 3 thuộc bán lữ đoàn lê dương
số 3 và những đơn vị đầu tiên của binh đoàn cơ động số 9 do Gaucher chỉ
huy được máy bay đưa lên Điện Biên Phủ.



Từ 23 đến 28 – 12 : Tiến hành cuộc hành quân Regates với tiểu đoàn dù lê
dương số 1 và tiểu đoàn dù xung kích số 8 thuộc binh đoàn đổ bộ đường
không số 2 tiến công thăm dò từ Sốp Nạo đến Mường Khoa trên lãnh thổ
Lào.



29 – 12 : Tiếp tục vận chuyển bằng cầu hàng không lên Điện Biên Phủ : tiểu
đoàn 5 thuộc trung đoàn bộ binh Angiêri số 7 và tiểu đoàn 3 thuộc trung
đoàn pháo binh thuộc địa số 10 cùng với một đại đội xe tăng Shaffee.


https://thuviensach.vn



1954



Từ 1 đến 10 – 1 : Cầu hàng không tiếp tục đưa lên Điện Biên Phủ : tiểu đoàn
3 thuộc trung đoàn bộ binh lê dương số 3 và bộ phận đầu của binh đoàn cơ
động số 6 gồm : tiểu đoàn 1 thuộc trung đoàn bộ binh Angiêri số 2 và tiểu
đoàn 1 thuộc trung đoàn bộ binh lê dương số 2.



Từ tháng 1 đến tháng 2 : Hoàn chỉnh việc xây dựng các cụm cứ điểm xếp
theo thứ tự A, B, C .. mang tên : Anne Marie , Beatrice , Cladine,
Dominique , Eliane, Francoise , Gabrielle , Huguette , Isabella .



Từ 12 đến 16 – 2: Hành quân thăm dò các mỏm đồi phía Đông với sự tham
gia của tiểu đoàn dù lê dương số 1, tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn bộ binh lê
dương số 3, tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn bộ binh Angiêri số 3, tiểu đoàn
lính Thái số 3, tiểu đoàn dù xung kích số 8, tiểu đoàn 1 thuộc bán lữ đoàn lê
dương số 13.



Từ 10 đến 13 – 3 : Tiến công phòng ngự và phản kích lấp các chiến hào do
Việt Minh đào lấn bao vây cụm cứ điểm Beatrice gần bản Him Lam.



13 – 3 : Sư đoàn 312 Việt Minh tiến đánh Beatrice lúc chập tối. Đến 2 giờ
sáng, cụm cứ điểm bị thất thủ.



14 – 3 : Hai bên ngừng bắn từ 8 giờ đến 12 giờ để thu nhặt thương binh.



Tiểu đoàn dù lính Việt số 5 nhảy xuống tăng viện cho Điện Biên Phủ.


17 giờ : Sư đoàn 308 Việt Minh tiến đánh Gabrielle.



15 – 3 : Tổ chức phản kích giành lại Gabrielle bằng hai đại đội lính dù lê
dương, tiểu đoàn 5 kính dù người Việt và một tiểu đội xe tăng. Đến 8 giờ

https://thuviensach.vn

cuộc phản kích bị chặn lại. Gabrielle coi như hoàn toàn bị thất thủ vào 8 giờ
sáng.



16 – 3 : Tiểu đoàn 6 lính dù thuộc địa do Bigeard chỉ huy nhảy xuống tăng
viện.



Đầu giờ buổi chiều hai đại đội lính Thái đóng ở Anne Marie 1 và Anne
Marie 2 gần Bản Kéo bỏ đồn, đào ngũ.



17 – 3 : Một đại đội thuộc tiểu đoàn dù thuộc địa số 6 cố chiếm lại Anne
Marie 1 và Anne Marrie 2 nhưng không đạt kết quả.



18 – 3 : Việt Minh bắn pháo vào các cụm cứ điểm và sân bay. Hai cứ điểm
còn lại ở Bản Kéo là Anne Marie 3 và Anne Marie 4 được lệnh sát nhập với
cụm cứ điểm bảo vệ sân bay, đổi tên thành Huguette 6 và Huguette 7 . Một
đại đội lính dù người Việt do Rondeaux chỉ huy được điều động đóng giữ
Huguette 7 thay cho lính Thái đưa về khu Trung tâm.



19 – 3 : Hai máy bay Dkota hạ cánh xuống đường băng sân bay, bị pháo bắn
, chỉ một chiếc hoàn thành nhiệm vụ.



20 – 3 : Pháo tiếp tục bắn vào sân bay. 5 chiếc Dakot đã hạ cánh và cất cánh
an toàn.



21 – 3 : Nhiều cuộc giao tranh ác liệt trong đoạn đường từ khu Trung tâm
đến phân khu Nam, nơi đặt cụm cứ điểm Isabelle.



24 – 3 : Tiểu đoàn dù thuộc địa số 6 đụng độ với địch ở khu vực giữa cụm
Claudine trên dãy đồi phía Đông với Isabelle thuộc phân khu Nam.



25 – 3 : Pháo Việt Minh đặt ở Bản Kéo bắn vào Huguette 7 bảo vệ đầu
đường băng sân bay.


https://thuviensach.vn



Tiểu đoàn dù xung kích số 8 đụng độ với Việt Minh ở khu vực giữa các cứ
điểm Dominique 1 và 2, phía Đông phân khu Trung tâm.



26 – 3 : Hành quân giải vây cho Huguette 7 bằng tiểu đoàn dù lê dương và
tiểu đoàn dù lính Việt. Trung úy Rondeaux bị thương. Đại úy Bizard được
cử thay thế.



27 – 3 : Các đơn vị liên tục cho quân ra lấp các chiến hào do Việt Minh đào
lấn bao vây cứ điểm.



Thánh lập thêm cứ điểm Opera ở phía Đông sân bay do một đại đội thuộc
tiểu đoàn dù xung kích số 8 đóng giữ.
 

28 – 3 : Các lực lượng ứng chiến từ phân khu Trung tâm mở cuộc hành quân
ra phía Tây nhằm tiêu diệt các khẩu pháo cao xạ Việt Minh đặt tại bản Ong
Pẻ và gần bản Pe. Tiểu đoàn dù thuộc địa số 6 mở đầu cuộc tiến công, tiếp
theo là tiểu đoàn dù xung kích số 8. Tiểu đoàn dù lê dương đi sau tiếp ứng.
Tiểu đoàn bộ binh lê dương số 1 làm nhiệm vụ hỗ trợ khi rút quân trở về.
Các xe tăng từ Isabella cùng đi để yểm trợ hỏa lực.



29 – 3 : Một cứ điểm mới, mang tên Eliane 4 được thành lập do các đơn vị
rút từ tiểu đoàn dù thuộc địa số 6 và tiểu đoàn dù lính Việt số 5 cùng đóng
giữ.



Việt Minh xiết chặt vòng vây quanh các đồi phía Đông.



30 – 3 : Trung tá Langlais đi kiểm tra các cụm cứ điểm mang tên Dominique
và Eliane, quyết định đưa đại đội 4 lính dù người Việt đến đóng tại
Dominique 1 và tăng cường thêm cho Eliane 2 một đại đội thuộc tiểu đoàn
dù lê dương số 1.


https://thuviensach.vn



Các đơn vị tăng cường chưa kịp tới vị trí, Việt Minh đã mở cuộc tiến công.



Pháo chuẩn bị của Việt Minh bắt đầu bắn từ 17 giờ 30 phút. Một khẩu 155
và bốn khẩu 105 bị pháo Việt Minh phá hủy ngay trong hầm đặt pháo. 18
giờ 45, bộ đội Việt Minh bắt đầu xung phong, nhanh chóng chiếm lĩnh
Eliane 1 và Dominique 2. Đến 21 giờ, Việt Minh chiếm thêm Dominique 1
nhưng bị chặn lại trước Dominique 3. Tại Eliane 2 ( trên đồi A1) lính lê
dương và lính Marôc bị đánh bật khỏi một số vị trí nhưng vẫn bám giữ.



22 giờ, sư đoàn 308 Việt Minh tiến công Huguette 7. 24 giờ , sư đoàn 316
Việt Minh bám chân được vào khu đất dưới chân Eliane 2, mang tên
Champs Elysees, nhưng vẫn không chiếm được đỉnh đồi A1.



31 – 3 : Huguette 7 bảo vệ đường băng vẫn giữ vững.



Eliane 2 bảo vệ khu Trung tâm sau khi nhận được tất cả các lực lượng ứng
cứu có thể huy động, vẫn tiếp tục chống cự.



10 giờ sáng, tiểu đoàn dù xung kích số 8 và tiểu đoàn dù thuộc địa số 7 cố
giành lại Dominique 2 và Eliane 1 nhưng không thành công, phải rút về sau
khi bị thiệt hại nặng vào lúc 15 giờ.



17 giờ, Việt Minh tiếp tục tiến đánh Eliane 2 nhưng cứ điểm vẫn giữ vững
sau suốt một đêm chống cự ác liệt.



1 – 4 : Tiểu đoàn dù lê dương số 1 và một đại đội của tiểu đoàn dù xung kích
số 8 chiếm lại được Champs Elysees.



Huguette 7 bị bắn pháo dữ dội. Bizard tạm thời dẫn một bộ phận rút khỏi cứ
điểm nhưng đến tờ mờ sáng hôm sau họ quay trở lại, chiếm lại toàn bộ các
vị trí. Đến 10 giờ, đại đội bộ binh lê dương do Spozio chỉ huy tới thay thế

https://thuviensach.vn

đơn vị Bizard, chiếm đóng Huguette 7.



Trong ngày, những binh lính còn sống sót thuộc tiểu đoàn 1, trung đoàn bộ
binh Marôc số 4 tập hợp tại một cứ điểm vừa được thiết lập, mang tên Lily
nằm ở khu vực giữa cụm Huguette và cụm Claudine.



17 giờ, sư đoàn 316 tiếp tục tiến đánh Eliane 2. Các lính dù lê dương, lính
dù hỗn hợp Pháp – Việt, lính dù thuộc địa, lính dù xung kích, lính bộ binh lê
dương, lính bộ binh Marôc luân phiên chiến đấu chống cự suốt 36 giờ liên
tục.



Ở phía Tây, Huguette 7 bảo vệ đầu đường băng bị Việt Minh chiếm vào lúc
21 giờ. Mười hai lính lê dương còn sống sót chạy về được khu Trung tâm.



2 – 4 : Tiểu đoàn số 2 thuộc trung đoàn dù thuộc địa số 1 bắt đầu nhảy
xuống Điện Biên Phủ, do Bréchignac chỉ huy.



Cho tới rạng sáng Eliane 2 vẫn giữ vững. Nhưng cứ điểm mang tên
Francoise nằm lẻ loi ở phía Tây, do lính Thái đóng giữ đã “bốc hơi” trong
đêm.



Huguette 7 bị mất. Huguette 6 trở thành tiền đồn  bảo vệ đường băng sân
bay tiếp tục bị Việt Minh tiến công.



Tiểu đoàn số 2 thuộc trung đoàn dù thuộc địa số 1 tiếp tục nhảy xuống Điện
Biên Phủ. Ban chỉ huy tiểu đoàn đặt tại Eliane 4. Lính dù người Việt trong
cứ điểm đặt dưới sự chỉ huy của Bréchignac.



3 – 4 : Eliane 2 vẫn giữ vững sau 90 giờ chiến đấu ác liệt.



Buổi tối, Huguette 6 tiếp tục bị tiến đánh. Đại đội do Desmons chỉ huy thuộc
tiểu đoàn dù xung kích số 8 tiến theo đường mương thoát nước của sân bay

https://thuviensach.vn

đánh tạt ngang sườn quân địch. Việt Minh phải rút lui.



Đơn vị cuối cùng thuộc tiểu đoàn 2, trung đoàn dù thuộc địa số 1, nhảy
xuống phân khu Trung tâm.



4 – 4 : Vào lúc rạng sáng. Việt Minh tự động rút khỏi Champs Elyees ( ở
chân Eliane 2) . Cuộc chiến đấu liên tục trên đồi Eliane 2 kéo dài suốt 107
giờ, coi như tạm chấm dứt.



Trong khi đó, cuộc chiến đấu giành giật các cứ điểm Huguette bảo vệ đường
băng sân bay lại bắt đầu : vào lúc gần nửa đêm, bốn tiểu đoàn Việt Minh có
pháo nặng yểm trợ lực xung phong đánh chiếm Huguette 6. Đại đội Bailly
thuộc tiểu đoàn dù xung kích số 8 xuất phát từ Opera đến ứng cứu bằng cách
tiến quân theo mương thoát nước nhưng được nửa đường thì bị chặn lại. Đại
đội Clédic thuộc tiểu đoàn 2, trung đoàn dù thuộc địa số 1 vừa nhảy xuống
trong đêm trước, đánh thẳng vào đường băng, buộc một tiểu đoàn Việt Minh
bố trí ở điểm nút phải rút lui.



5 – 4 : Buổi sáng, đơn vị Clédic có thêm một đại đội do Le Page chỉ huy
thuộc tiểu đoàn dù xung kích số 8 tăng cường hoàn thành việc chiếm lại
Huguette 6.



Tiểu đoàn 2 thuộc trung đoàn dù thuộc địa số 1 do Minaud chỉ huy tới thay
cho đơn vị Clédic rút về phía sau, chuyển thành lực lượng dự bị.



Từ 6 đến 8 – 4 : Đại đội Bizard thay Minaud giữ Huguette 6.



Việc bảo vệ Eliane 2 được giao cho tiểu đoàn 1 thuộc bán lữ đoàn lê dương
số 13 đảm nhiệm, do thiếu tá Coutant chỉ huy.



Từ 9 đến 10 – 4 : Chiến hào Việt Minh hoàn toàn vây chặt cụm cứ điểm
Huguette 6. Lực lượng ứng cứu di Trapp và Le Page chỉ huy mở cuộc hành

https://thuviensach.vn

quân chiếm lại Eliane 1. Buổi tối, Charles và Minaud dẫn tiểu đoàn 2 thuộc
trung đoàn dù thuộc địa số 1 tới thay quân.



Việt Minh lại tiến đánh. Bigeard tung hai đại đội dù lê dương do Martin và
Brandon chỉ huy, có hai đại đội dù người Việt do Guilleminot và Phạm Văn
Phú tiến theo trợ lực. Đến rạng sáng, lại đưa thêm một đại đội thuộc tiểu
đoàn dù lê dương số 2 do Lecour Grandmaison đến tăng cường thêm, nhằm
chống lại cuộc tiến công của Việt Minh.



Từ 11 đến 12 – 4: Eliane 1 vẫn giữ vững.



Hoàn thành việc thả dù toàn bộ tiểu đoàn 2 lính dù lê dương.



Những lính dù thuộc tiểu đoàn 2, trung đoàn dù thuộc địa số 1 còn sống sót
trên cứ điểm Eliane 1 được sát nhập vào đại đội do thiếu úy Leguerre chỉ
huy.



Từ 12 đến 13 – 4 : Huguette 6 bị pháo bắn dữ dội. Việc tiếp tế lương thực,
đạn dược và nước uống rất khó khăn.



14 – 4 : Việt Minh đã chiếm được một phần ba đường băng sân bay.
Huguette 6 vẫn cố giữ.



Eliane 1 và Eliane 2 tiếp tục chống cự.



15 – 4 : Hai đại đội xuất phát từ Opera lấp các chiến hào do Việt Minh đào
bao vây Huguette 6.



Từ 16 đến 17 – 4 : Phải huy động tới một tiểu đoàn lính chiến đấu để bảo vệ
cho số phu mang lương thực, đạn dược, nước uống cho Huguette 6.



Một giờ sáng, địch bất ngờ tiến công Eliane 1.


https://thuviensach.vn



Các đại đội dưới sự chỉ huy của Clédic và Periou tổ chức đánh chặn.



17 – 4 : Chỉ huy trưởng De Castries quyết định rút bỏ Huguette 6.


Từ đêm 17 đến 18 – 4 : Tiểu đoàn dù lê dương số 1 được lệnh mở đường
tiến qua hệ thống chiến hào bao vây của Việt Minh đón đơn vị Bizard rút
khỏi Huguette 6. Được nửa đường thì vấp phải một tiểu đoàn Việt Minh,
không sao tiến được nữa.



Đến 10 giờ, Bizard quyết định tự phá vây và đã rút về được Huguette 1
nhưng bị thương vong tới 70% quân số.



18 – 4 : Đại đội 4 thuộc tiểu đoàn 1 bán lữ đoàn lê dương số 13, do
Chevalier chỉ huy được lệnh thay quân cho đơn vị bộ binh lê dương đang
đóng tại Huguette 1.



19 – 4 : Sau một đêm chiến đấu, Chevalier đã tới được Huguette thay
Spozio. Nhưng khi, dẫn quân trở về khu Trung tâm, Spozio bị tiêu hao tới
một nửa số quân còn lại.


20 – 4 : Khoảng 100 lính “tình nguyện” chưa có bằng tốt nghiệp nhảy dù,
nhảy liều xuống Điện Biên Phủ.



21 – 4 : Sau một đêm tương đối yên tĩnh, Việt Minh lại tiến đánh Huguette 1
nhưng không đạt kết quả.



Đêm 22 rạng 23 – 4 : Cứ điểm Huguette 1 bị tiến công từ mọi phía. Đến 1
giờ sáng liên lạc điện thoại với Chevalier hoàn toàn bị cắt đứt.



23 – 4 : De Castries quyết định giành lại Huguette 1.




https://thuviensach.vn

Hồi 11 giờ trưa, tiêu đoàn dù lê dương số 2 được lệnh phản kích. Hai đại đội
xuất phát từ phía Nam Huguette 2 và hai đại đội từ phía Tây Opera cùng tiến
về Huguette 1. 16 giờ , cuộc phản kích bị Việt Minh đánh lui.



24 – 4 : Tổ chức lại hệ thống phòng ngự. Opera bị rút bỉ. Lính trong cứ điểm
hợp nhất với đơn vị đang đóng tại Huguette 2.



25 – 4 : Việt Minh tiến đánh Epervier ( là một cứ điểm ở phía Nam Opera ).
Các hầm hố trong cứ điểm đều ngập đầy bùn vì mưa suốt đêm.



Từ 26 đến 30 – 4 : Pháo bắn liên tục. Việt Minh tiếp tục đào hào bao vây
Huguette 4 và Huguette 5.



Trong bốn đêm liền, khoảng 300 lính tình nguyện nhảy dù xuống Điện Biên
Phủ.



Từ 1 đến 2 – 5 : 17 giờ, pháo Việt Minh bắt đầu bắn chuẩn bị, mạnh nhất và
kéo dài nhất kể từ ngày bắt đầu chiến dịch. Pháo bắn suốt ba tiếng đồng hồ.



Từ 20 giờ 30, Eliane 1 và Eliane 2 bắt đầu bị bộ đội Việt Minh xông vào cứ
điểm. Khoảng tờ mờ sáng, Eliane 1 vị Việt Minh hoàn toàn chiếm lĩnh,
Eliane 2 vẫn tiếp tục chống cự.



Ở mặt phía Tây, sau khi tiến công thăm dò Huguette 4 và Lily, Việt Minh bắt
đầu tiến đánh Huguette 5. Đến 3 giờ sáng, Huguette 5 bị chiếm lĩnh. Một
cuộc phản kích từ Huguette 2 đánh sang bị Việt Minh chặn đứng ngay trước
lớp hàng rào kẽm gai của Huguette 5.



Đêm 2 rạng sáng 3 – 5 : Việt Minh tiếp tục tiến công gây sức ép ở mặt
Đông, nhằm vào Eliane 2 và Dominque 3.



Ở mặt Tây, sức ép của Việt Minh nhằm vào Huguette 4.


https://thuviensach.vn



Rạng sáng, Dominique 3 bị chiếm lĩnh.



Đêm 3 rạng 4 – 5 : Pháo bắn suốt đêm.



Đại đội 2 thuộc tiểu đoàn dù thuộc địa số 1 nhảy xuống ngay khu vực đặt sở
chỉ huy Trung tâm, lập tức được đưa ngay lên Eliane 2 là nơi tiểu đoàn 1
thuộc bán lữ đoàn lê dương số 13 đã chiến đấu suốt 72 giờ.



Việt Minh đào một đường hầm dưới Eliane 2 đặt thuốc nổ.



4 – 5 : Đại đội 3 thuộc tiểu đoàn dù thuộc địa số 1 tới tiếp viện cho đại đội 2
đóng tại Eliane 2 vào lúc rạng sáng. Tiểu đoàn 1 thuộc bán lữ đoàn lê dương
số 13 tuần tự rút lui.



5 – 5 : Trời mưa cản trở việc thả dù. Chỉ có khoảng gần hai trung đội nhảy
được xuống Điện Biên Phủ.



Việt Minh củng cố các vị trí đã chiếm được tại Eliane 1 và Domonique 3.



6 – 5 : Việt Minh tiếp tục tiến công Eliane 2 vào lúc gần tới đêm. Từng tiểu
đoàn tiến đánh theo nhịp độ nửa giờ rồi lại thay bằng tiểu đoàn khác.
Khoảng 23 giờ khối thuốc nổ trong đường hầm dưới cứ điểm Eliane 2 phát
nổ, chôn vùi đại đội 2 của tiểu đoàn dù thuộc địa số 1.



Đại đội 3 tổ chức phản kích, đến 3 giờ sáng chiếm lại được đỉnh đồi.



7 – 5 : Eliane 4 bị tiến công. Botella và Bréchignac không thấy trả lời qua
điện đài.



Việt Minh quay trở lại tiến công. Eliane 2 sau khi đã chiếm được Eliane 4.
Đến 5 giờ sáng, Eliane 2 hoàn toàn bị Việt Minh chiếm lĩnh.


https://thuviensach.vn



7 giờ sáng, Eliane 10 ở dưới chân Eliane 2 cũng bị chiếm.



8 giờ sáng, phần lớn các điểm tựa ở phía Đông bảo vệ cho sở chỉ huy Trung
tâm đều nằm trong tay Việt Minh.



Ở mặt Tây, Huguette 4 bị chiếm.



17 giờ 30 tiếng súng chấm dứt tại Điện Biên Phủ.
 

Cuộc hành quân Castor

 
20 – 11 – 1953





Máy bay từ từ lấy độ cao. Nhìn xuống phía dưới, bên phải là quầng sáng
màu vàng của dãy đèn ọc cầu Dourmer ( nay là cầu Long Biên) soi rõ mặt
nước sông Hồng. Tòa Nhà hát lớn, lờ mờ trong bóng tối vẫn nổi bật ở đầu
phố Paul Bert ( Phố Tràng Tiền ).



Máy bay tiếp tục lên cao . Hà Nội vẫn còn hiện rõ từng điểm vói những
đường phố và đại lộ có những cột đèn điện chiếu sáng giao nhau theo hình
thước thợ. Đây là ngã tư phố Gia Long ( phố Bà Triệu) với khách sạn Ritz
nổi bật như một khối hình hộp màu trắng trên nền đường màu đen, kia là
nhà ga nằm ở đại lộ De Lattre ( đường Lê Duẩn), ngay đầu đường Gambetta
( đường Trần Hưng Đạo) có nhiều cây cao lá rậm. Xa hơn nữa về phía chân
trời, có thể đoán được vùng châu thổ đang chìm trong sương lam ở phía sau,
còn phía trước là đỉnh núi Tam Đảo màu đen trên nền trời đang sáng dần của
ánh bình minh.




https://thuviensach.vn

Đó là bốn giờ ba mươi phút sáng 20 tháng 11 năm 1953. Chiếc Dakota số
356 trong phi đội số 2 của lực lượng không quân vận tải 64 mang tên Anjou
đang tiếp tục cuộc hành trình trên những đám mây dày che phủ lưng chừng
núi Ba Vì ở phía Tây.



Chiếc Dakota vẫn bốc cao mãi. Cho tới khi lên tới đỉnh tột cùng theo
quiđịnh là 4.000 mét, lúc đó mới rẽ ngoặt 290 0 . Lúc này, máy bay đang
trên vùng trời Sơn Tây, nơi sông Hồng chảy xuôi về phía châu thổ.



Trong khoang máy bay, nhiệt độ xuống thấp. Mọi người phải mặc thêm một
chiếc áo nịt bông bên ngoài chiếc áo trậ. Riêng tướng Gilles vẫn chỉ mặc bộ
đồ len Kaki. Ông chủ đoàn quân nhảy dù cau lông mày, nheo con mắt duy
nhất còn lại, nhìn những đám mây đang như bị luồng gió cánh quạt máy bay
cuốn hút. Thỉnh thoảng, ông lại rút từ túi áo ngực ra một chiếc khăn tay nhỏ,
lau vành mi đang ứa nước từ chiếc mắt giả bằng thủy tinh.



Trước mặt tướng Gilles, chỉ huy đoàn quân đổ bộ đường không, là tướng
Dechaux, Tư lệnh lực lượng không quân chiến thuật  miền Bắc Đông
Dương, gọi tắt là GATAC – NORD. Tướng Dechaux cũng đang nóng lòng
sốt ruột cúi nhìn ra phía ngoài, ngang tầm với mẩu thuốc lá đã hút xong
nhưng vẫn còn ngậm trên môi của tướng Bodet, phó của Tổng tư lệnh Đông
Dương Navarre.



Phó tổng tư lệnh Bodet, bộ mặt lạnh như phiến đá hoa, đang chăm chú theo
dõi trên bản đồ hành trình của chuyến máy bay, tuyệt đối không liếc nhìn ra
phía ngoài một chút nào. Dưới cánh máy bay lúc này chỉ là những đám mây
dày đặc màu trắng, chồng chất lên nhau. Đó là một thứ “mưa phùn khô” tạo
thành một tấm màn che do gió rét và hơi ẩm trên vùng trời thượng du Bắc
Kỳ kéo tới che phủ rừng núi và thung lũng suốt phần lớn thời gian mùa
Đông. Tuy nhiên, đôi lúc tấm màn mây này cũng tự xé rách, để lộ ra một
khoảng trời như cửa chiếc bẫy sập, nhìn xuống phía dưới là một vực sâu có
những bản làng người Thái bám chặt lấy những sườn núi đã chặt hết cây cối,

https://thuviensach.vn

hoặc là những suối nước chảy dữ dội đổ vào sông Đà hay sông Hồng.



Từ loa phát thanh vọng ra tiếng nói khàn khàn :



-   Máy bay đang trên vùng trời Yên Bái.



Tướng Bodet ấn ngón tay trỏ lên bản đồi. Bắt đầu từ thời điểm này, máy bay
rời bỏ vùng trời thung lũng sông Hông để bay ngược lên vùng núi, tới vùng
trời Nghĩa Lộ và Sơn La.



Ngồi ở chiếc ghế sau tướng Bodet, tướng Gilles vẫn không động đậy. Ông
cũng không cần theo dõi trên bản đồ. Vùng thượng du là khu vực ông đã
biết rất rõ để có thể nói thẳng thừng là đã “chạy thục mạng” hàng tháng trời
suốt chiến dịch Thu Đông năm trước.



Đúng một năm trước đây, tướng Jeans Gilles hồi đó mới là một đại tá, cuối
tháng 11 năm 1952 đang đón đợi cuộc tiến công của các sư đoàn thiện chiến
Việt Minh tại một thung lũng nhỏ trong xứ Thái, nằm giữa vùng núi Nghĩa
Lộ và Sơn La, một tập đoàn cứ điểm xây dựng vội vã nhằm ngăn chặn làn
sóng tiến công của Việt Minh đang tràn khắp vùng thượng du, quét sạch
những đồn bốt nhỏ bé trong những thung lũng và trên đỉnh núi. Cứ điểm
“con nhím” này đặt ở Nà Sản, một địa danh nổi bật trên trang nhất báo chí
khi tướng Giáp bất ngờ nổ súng tiến đánh vào ngày 28 tháng 11 năm 1952.
Sau 6 ngày giao tranh quyết liệt, giành đi giật lại từng vị trí, có lúc tưởng
chừng như Nà Sản sẽ sụp đổ tới nơi; nhưng cuối cùng các đơn vị lính lê
dương và lính dù đóng giữ tập đoàn cứ điểm này vẫn giữ vững, bộ đội Việt
Minh phải rút lui.



Chiến công này đã nâng Jeans Gilles từ đại tá lên thiếu tướng. Hơn nữa,
chiến công này còn neo chặt trong đầu óc một sĩ quan tham mưu niềm tin
vững chắc là những cứ điểm phòng ngự kiểu “con nhím” ở vùng thượng du
là giải pháp lỳ diệu để nhử mồi và đánh thắng lực lượng chủ lực tiến công

https://thuviensach.vn

của Việt Minh chưa có đủ trang bị cần thiết để đánh chiếm những vị trí như
thế này. Đặc biệt, đó là quan điểm của đại tá Berteil, người thay Gilles làm
Tư lệnh binh đoàn tác chiến khu vực miền Trung sông Đà, gọi tắt là
GORMON. Ngày 21 – 5 -1953, khi Tổng tư lệnh Navarre bất ngờ đặt chân
xuống Nà Sản trong cuộc hành trình thị sát vùng thượng du, đại tá Berteil đã
nồng nhiệt bộc lộ ý kiến trên đây với cấp trên.



Nhưng riêng về phần mình , tướng Gilles lại có quan điểm khác. Là một
người ưa hành động, tướng Gilles không thể chịu được cảnh giam chân
trong một cứ điểm kiểu “con nhím”, bị vây bọc mọi phía, hoàn toàn phụ
thuộc vào việc tiếp tế bằng máy bay, chờ đợi địch tiến đánh. Ông muốn
được có những cuộc hành quân táo bạo,  trong đó được tự do vận động , nhử
địch vào những cạm bẫy để rồi nghiền nát bằng quả đấm của lính dù.


Đó là phần cuối trong ý niệm về cuộc hành quân chiếm lĩnh Điện Biên Phủ
ngày hôm đó. Nếu ông nhận cầm đầu lính dù của mình nhảy xuống tiến
đánh Điện Biên Phủ, đó là do ông nhận được lời hứa chính thức chỉ ở lại đây
một thời gian ngắn, vừa đủ để tìm được người thay thế. Một cơn đau tim gần
đây nhất đã chứng minh, ông đang vượt qua giới hạn củ sự dẻo dai về thể
lực. Ông bộc lộ với tướng Dechaux :



-   Điện Biên Phủ không thể trở thành một Nà Sản thứ hai như tất cả những
đầu óc trong ban tham mưu ở Sài Gòn nghĩ như vậy. Bởi vì, Việt Minh hẳn
cũng đã rút kinh nghiệm về những bài học thất bại ở Nà Sản năm ngoái.
Hoặc là, tướng Giáp sẽ áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm ngăn cản
không cho Điện Biên Phủ trở thành mối uy hiếp hậu phương Việt Minh,
hoặc là sẽ tiến đánh Điện Biên Phủ …



Tướng Gilles không nói thêm, nhưng vẫn khiến cho người nghe có cảm giác
ông không muốn bị chôn chân bó tay tại Điện Biên Phủ nếu Việt Minh tiến
công.




https://thuviensach.vn

Tuy nhiên, ông cũng cho biết, sau khi rút bỏ Nà Sản hồi tháng 8 vừa rồi, thì
hiện nay Điện Biên Phủ là một căn cứ ít tồi nhất ở vùng thượng du. Trong
mọi trường hợp, Điện Biên Phủ vẫn còn tốt hơn Lai Chua là điểm tựa duy
nhất còn tồn tại trong vùng, mà mọi người vẫn thường đánh giá là “một
chiếc bô đi tiểu”.



Tướng Bodet nhìn ra phía ngoài máy bat, nhăn mặt khi thấy những đám mây
mỗi lúc một nhiều. Nếu vòm trời bị phủ kín mây, hoặc nếu có mưa, thì
không thể nhảy dù xuống Điện Biên Phủ.



Tướng Dechaux liếc nhìn đồng hồ đeo tay : 5 giờ 40  phút. Ông nói :



-   Chậm nhất là một giờ nữa, ta sẽ về tới nơi.



Phía dưới máy bay, trời vẫn một màu mây trắng. Chỉ có một vài đỉnh núi
như người vừa chợt tỉnh ngủ, nhô đầu ra khỏi lớp chăn bông của mây. Dù
sao mặt trời đã hiện ra ở phía Đông, đang nhuộm những đám mấy tích điện
to lớn một mày hồng thẫm.



Hoa tiêu nói qua loa phóng thanh :



-   Chúng ta đang bay trên vùng trời Tuần Giáo.



Khoảnh khắc thực tế đang tới gần. Điện Biên Phủ chỉ còn cách 80 kilômét
về phía Tây. Hai mươi phút nữa. Tướng Gilles cúi đầu xuống, trề môi suy
nghĩ. Cùng với mặt trời mọc, có vẻ như cảnh “mưa phùn khô” cũng xuất
hiện cho bầu trời nhuốm một màu xanh lơ nhạt dịu. Bây giờ, những tia nắng
đầu tiên của mặt trời đã làm màu xanh lơ trong trẻo chuyển thành màu xám
bẩn thỉu dày đặc sương mù.



Tướng Bodet và tướng Dechaux đưa mắt nhìn nhau. Suy cho cùng, chính
tướng Bodet trên cương vị Phó tổng tư lệnh là người chịu trách nhiệm nặng

https://thuviensach.vn

nề bật đèn xanh cho 1500 lính dù của Bigeard và Bréchignac đang tập trung
tại sân bay Bạch Mai và Gia Lâm từ 4 giờ sáng để chuẩn bị lên đường nhảy
xuống Điện Biên Phủ.



Tổng tư lệnh Navarre nói :



-   Nếu thật thời tiết tốt mới nhảy.



Tối hôm qua, tướng Bodet cũng nhắc lại câu này với các chỉ huy tiểu đoàn
nhảy dù :



-   Nếu thời tiết tốt, sẽ nhảy.



Tướng Bodẻ không thuộc phái tán thành vô điều kiện cuộc hành quân Castor
nhằm chiếm đóng sân bay và toàn bộ thung lũng Điện Biên Phủ, tổ chức khu
vực này thành một căn cứ lục – không quân, tạo nên một then cổng khóa
đường biên giới thông sang Lào, một con đập ngăn chặn du kích Việt Minh,
một bàn đạp xuất phát những cuộc hành quân tiến đánh vùng hậu phương
địch. Bodet là một phi công. Ông suy nghĩ trên cương vị chuyên môn về vận
chuyển và yểm trợ đường không. Mảnh đất Điện Biên Phủ, cách sân bay
Bạch Mai Hà Nội 300 kilômét, cách sân bay Cát Bi Hải Phòng 400 kilômét,
là một sân bay hạn chế cho việc sử dụng thực tế tiềm năng của lực lượng
không quân hiện có tại Đông Dương của Quân đội viễn chinh Pháp.



Đã 6 giờ 10 phút.



Chiếc Dakota lượn một vòng rộng trên thung lũng Điện Biên Phủ. Tướng
Bodet lại liếc nhìn đồng hồ. Còn khoảng gần 50 phút nữa trước khi có thể ra
lệnh hoãn cuộc hành quân Castỏ.



Trong khoang lái, những chuyên viên “công ty vận tải đường không” dán
mắt vào khung cửa kính. Họ không nhìn thấy gì ngoài những đỉnh nhúi cao

https://thuviensach.vn

1500 mét hiện ra trên hướng Lai Châu. Mấy người này trao đổi với nhau :



-   Nhìn này, sương mù đang dày đặc thêm.

-   Có vẻ như những triển vọng của cuộc hành quân Castor đang giảm dần
theo từng giây phút.



Đột nhiên, một vừng sáng maù đỏ chói đang biến mớ bòng bong màu xám
loang lổ thành những làn hơi nước. Mặt trời đã xuất hiện từ những đám mây.
Khung cảnh đang ảm đạm trở thành rực rỡ. Những dải sương mù bốc lên
cao tan trong ánh sáng đang sà xuống thấp.



Trên thung lũng Điện Biên Phủ, sương mù như bị luồng gió nuốt chửng,
đang bị tan, bị xé, bị rách từng mảng để bộc lộ những thảm xanh tươi của
ruộng đồng, những lùm đen sạm của cây cối, những vệt sáng màu bạc của
suối nước và dòng sông Nậm Rốn cuồn cuộn chảy.



Đã 6 giờ 37 phút.



Phó tổng tư lệnh Bodet thở phào, nhẹ nhõm. Ông lại gần tướng Gilles chỉ
huy trưởng cuộc hành quân :



-   Có vẻ như trời hửng, Đúng không ?



Tướng Gilles không trả lời, chỉ gật đầu tỏ vẻ đồng ý. Vầng trán cầu thủ bóng
ném của ông lúc này đang cúi sát khung cửa sổ máy bay, ông cố phát hiện
một vài dấu hiệu nổi bật của địa hình phù hợp với những tấm ảnh chụp từ
trên không mà ông vẫn còn nhớ như in trong óc. Đối với ông, câu nói vừa
qua của tướng Bodet chỉ còn đơn giản chứa đựng hàm ý : vài giờ nữa, hai
tiểu đoàn dù, những lính dù “của ông” ...