SỔ TAY
PHÁP LUẬT
DÀNH CHO CÁN BỘ
CƠ SỞ

Héi ®ång chØ ®¹o xuÊt b¶n
Chñ tÞch Héi ®ång
TS. NguyÔn ThÕ Kû

Phã Chñ tÞch Héi ®ång
TS. NguyÔn Duy Hïng

Thµnh viªn
TS. NguyÔn An Tiªm
TS. KhuÊt Duy Kim H¶i
NguyÔn Vò Thanh H¶o

SỔ TAY
PHÁP LUẬT
DÀNH CHO CÁN BỘ
CƠ SỞ

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT
HÀ NỘI - 2012

Lêi Nhµ xuÊt b¶n

§éi ngò c¸n bé cÊp c¬ së x·, ph−êng, thÞ trÊn lµ
nh÷ng ng−êi trùc tiÕp gÇn gòi víi nh©n d©n, hiÓu râ
hoµn c¶nh, ®iÒu kiÖn còng nh− t©m t−, nguyÖn väng
cña nh©n d©n, gi÷ vai trß cÇu nèi trùc tiÕp gi÷a chÝnh
quyÒn víi nh©n d©n, ®−a chñ tr−¬ng, ®−êng lèi cña
§¶ng, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt cña Nhµ n−íc ®Õn víi tõng
ng−êi d©n, t¹o ®iÒu kiÖn cho nh©n d©n ®−îc ph¸t huy
quyÒn lµm chñ t¹i ®Þa ph−¬ng. ChÝnh v× vËy, §¶ng vµ
Nhµ n−íc ta lu«n coi träng c«ng t¸c kiÖn toµn vµ n©ng
cao chÊt l−îng ®éi ngò c¸n bé cÊp c¬ së c¶ vÒ n¨ng lùc
chuyªn m«n vµ phÈm chÊt ®¹o ®øc, ®Æc biÖt lµ nh÷ng
kiÕn thøc ph¸p luËt.
§Ó gãp phÇn thùc hiÖn môc tiªu ®ã, Nhµ xuÊt
b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n cuèn s¸ch
"Sæ tay ph¸p luËt dµnh cho c¸n bé c¬ së" do
TS. NguyÔn Ngäc ChÝ biªn so¹n.
Néi dung cuèn s¸ch gåm ba phÇn víi 136 c©u hái
vµ tr¶ lêi:
PhÇn I: Ph¸p luËt liªn quan ®Õn c¬ cÊu, tæ chøc,
quyÒn h¹n, tr¸ch nhiÖm cña chÝnh quyÒn vµ c¸n bé cÊp
x·, ph−êng, thÞ trÊn
PhÇn II: Ph¸p luËt liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña
chÝnh quyÒn c¬ së

5

Cuèn Sæ tay ph¸p luËt dµnh cho c¸n bé c¬ së sÏ
cung cÊp cho b¹n ®äc nh÷ng kiÕn thøc ph¸p lý c¬ b¶n,
nh÷ng kü n¨ng nghiÖp vô chuyªn m«n trong c«ng t¸c
cña ®éi ngò c¸n bé x·, ph−êng, thÞ trÊn; néi dung ®−îc
tr×nh bµy d−íi d¹ng hái - ®¸p dÔ hiÓu, cã vÝ dô minh häa.
Xin giíi thiÖu cuèn s¸ch cïng b¹n ®äc.
Th¸ng 01 n¨m 2013
Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - sù thËt

6

PhÇn I

PH¸P LUËT LI£N QUAN §ÕN C¥ CÊU,
Tæ CHøC, QUYÒN H¹N, TR¸CH NHIÖM CñA
CHÝNH QUYÒN Vµ C¸N Bé, c«ng chøc
CÊP X·, PH¦êNG, THÞ TRÊN

Ch−¬ng I
Tæ CHøC Bé M¸Y CHÝNH QUYÒN
CÊP X·

C©u hái 1: HÖ thèng chÝnh trÞ cÊp x·
bao gåm nh÷ng thµnh phÇn nµo? Chøc
n¨ng, nhiÖm vô cña tõng thµnh phÇn ®ã
®−îc quy ®Þnh ra sao?
Tr¶ lêi:
HÖ thèng chÝnh trÞ cÊp x· bao gåm ba thµnh
phÇn:
1. Tæ chøc §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (§¶ng
bé x·);
7

2. ChÝnh quyÒn cÊp x·;
3. C¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi.
- Tæ chøc §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam (§¶ng
bé x·): §¶ng bé x· cã nhiÖm vô l·nh ®¹o hÖ thèng
chÝnh trÞ cÊp x· vµ nh©n d©n ®Þa ph−¬ng thùc
hiÖn ®−êng lèi, chñ tr−¬ng cña §¶ng, chÝnh s¸ch
vµ ph¸p luËt cña Nhµ n−íc, c¸c nhiÖm vô mµ cÊp
trªn giao phã.
- ChÝnh quyÒn cÊp x· gåm:
+ Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·: Lµ c¬ quan quyÒn
lùc nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng, do nh©n d©n ®Þa
ph−¬ng bÇu ra chÞu tr¸ch nhiÖm tr−íc nh©n d©n
®Þa ph−¬ng vµ c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn, ®¹i diÖn
cho ý chÝ, nguyÖn väng vµ quyÒn lµm chñ cña nh©n
d©n, cã nhiÖm vô quyÕt ®Þnh nh÷ng chñ tr−¬ng,
biÖn ph¸p quan träng ®Ó ph¸t huy tiÒm n¨ng cña
®Þa ph−¬ng, x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x·
héi, cñng cè quèc phßng, an ninh cña ®Þa ph−¬ng.
+ ñy ban nh©n d©n cÊp x·: Lµ c¬ quan hµnh
chÝnh nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng, do Héi ®ång nh©n
d©n bÇu ra, cã tr¸ch nhiÖm chÊp hµnh HiÕn ph¸p,
luËt, c¸c v¨n b¶n cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ
nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp, thùc
hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng.
- C¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi: Lµ liªn
minh chÝnh trÞ bao gåm MÆt trËn Tæ quèc vµ c¸c tæ
chøc thµnh viªn, cã nhiÖm vô x©y dùng khèi ®¹i
®oµn kÕt toµn d©n, tuyªn truyÒn ®−êng lèi, chñ
8

tr−¬ng cña §¶ng, chÝnh s¸ch vµ ph¸p luËt cña Nhµ
n−íc t¹i ®Þa ph−¬ng, ®ång thêi tËp hîp ý kiÕn, kiÕn
nghÞ cña nh©n d©n ®Þa ph−¬ng ®Ó ph¶n ¸nh, kiÕn
nghÞ víi §¶ng bé vµ chÝnh quyÒn x· nh»m thóc ®Èy
sù ph¸t triÓn toµn diÖn cña ®Þa ph−¬ng.

C©u hái 2: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·
®−îc tæ chøc nh− thÕ nµo? Vai trß cña Héi
®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc ph¸p luËt quy
®Þnh ra sao?
Tr¶ lêi:
1. C¬ cÊu tæ chøc cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp
x· thÓ hiÖn ë nh÷ng néi dung sau:
- VÒ sè l−îng ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n: Phô
thuéc vµo ®iÒu kiÖn ®Þa lý, x· héi, d©n sè cña tõng
®Þa bµn; ph¸p luËt quy ®Þnh sè l−îng ®¹i biÓu Héi
®ång nh©n d©n cÊp x· nh− sau:
+ Th«ng th−êng, sè ®¹i biÓu cña Héi ®ång
nh©n d©n cÊp x· ®−îc bÇu tõ 25 ®Õn 35 ®¹i biÓu
(®iÓm a kho¶n 1 §iÒu 9 LuËt bÇu cö ®¹i biÓu
Héi ®ång nh©n d©n n¨m 2003 söa ®æi, bæ sung
n¨m 2010).
+ §èi víi x·, thÞ trÊn cã sè d©n Ýt (tõ mét ®Õn
d−íi hai ngh×n ng−êi), sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n
d©n cÊp x· ®−îc bÇu tõ 15 ®Õn 19 ®¹i biÓu.
Nh− vËy, sè ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n cÊp
x· thÊp nhÊt lµ 15 ®¹i biÓu, cao nhÊt kh«ng qu¸

9

35 ®¹i biÓu (®iÓm b kho¶n 1 §iÒu 9 LuËt bÇu cö
®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n n¨m 2003 söa ®æi, bæ
sung n¨m 2010).
- VÒ tæ chøc: Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt Héi
®ång nh©n d©n c¸c cÊp cã Th−êng trùc Héi ®ång
nh©n d©n (§iÒu 5 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n
vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003), Th−êng trùc Héi
®ång nh©n d©n ®−îc tæ chøc ë tÊt c¶ c¸c ®¬n vÞ
hµnh chÝnh, tuy nhiªn c¬ cÊu tæ chøc cña Héi ®ång
nh©n d©n cÊp x· ®−îc tæ chøc ®¬n gi¶n, gän nhÑ
h¬n. Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· do
Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp bÇu ra gåm cã Chñ
tÞch vµ Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, kÕt qu¶
bÇu Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n
ph¶i ®−îc Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n cÊp
trªn trùc tiÕp phª chuÈn. Thµnh viªn cña Th−êng
trùc Héi ®ång nh©n d©n kh«ng thÓ ®ång thêi lµ
thµnh viªn cña Uû ban nh©n d©n cïng cÊp.
2. Lµ c¬ quan quyÒn lùc nhµ n−íc ë ®Þa
ph−¬ng, vai trß cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·
®−îc thÓ hiÖn ë nh÷ng khÝa c¹nh sau:
- C¨n cø vµo nguyÖn väng cña nh©n d©n vµ
nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt, quyÕt ®Þnh nh÷ng
vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn ®êi sèng cña nh©n d©n
trong ®Þa bµn;
- Lµ trung t©m tæ chøc thùc hiÖn c¸c quyÕt
®Þnh cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn; ®iÒu hßa,
10

phèi hîp ho¹t ®éng cña tÊt c¶ c¸c c¬ quan nhµ
n−íc trùc thuéc ®Þa ph−¬ng còng nh− c¬ quan
Trung −¬ng ®ãng trªn ®Þa bµn ®Þa ph−¬ng;
- NghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n cã hiÖu
lùc ph¸p lý trªn l·nh thæ ®Þa ph−¬ng, mäi tæ chøc,
c¸ nh©n sèng vµ ho¹t ®éng trªn l·nh thæ ®Þa
ph−¬ng cã tr¸ch nhiÖm thi hµnh.

C©u hái 3: Ho¹t ®éng vµ nhiÖm kú cña
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· ®−îc ph¸p luËt
quy ®Þnh nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 48, 49 LuËt tæ chøc Héi
®ång nh©n d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 th×
ho¹t ®éng cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc thÓ hiÖn ë
c¸c kú häp cña Héi ®ång nh©n d©n. H»ng n¨m, Héi
®ång nh©n d©n tiÕn hµnh häp th−êng lÖ 02 kú.
Ngoµi ra, Héi ®ång nh©n d©n cßn tæ chøc c¸c kú
häp chuyªn ®Ò vµ khi cã ®Ò nghÞ cña Chñ tÞch Héi
®ång nh©n d©n, Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n cïng
cÊp, hoÆc Ýt nhÊt mét phÇn ba tæng sè ®¹i biÓu Héi
®ång nh©n d©n cïng cÊp yªu cÇu th× Héi ®ång
nh©n d©n tæ chøc c¸c kú häp bÊt th−êng.
ViÖc triÖu tËp c¸c cuéc häp thuéc thÈm quyÒn
quyÕt ®Þnh cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n
vµ ph¶i ®−îc th«ng b¸o tr−íc ngµy khai m¹c kú
häp trong mét kho¶ng thêi gian theo luËt ®Þnh:

11

+ ChËm nhÊt lµ hai m−¬i (20) ngµy ®èi víi kú
häp th−êng lÖ.
+ M−êi (10) ngµy tr−íc kú häp chuyªn ®Ò hoÆc
kú häp bÊt th−êng.
+ Kú häp thø nhÊt cña mçi kho¸ Héi ®ång
nh©n d©n ®−îc triÖu tËp chËm nhÊt lµ ba m−¬i
(30) ngµy (hoÆc bèn m−¬i l¨m (45) ngµy ®èi víi
vïng miÒn nói ®i l¹i khã kh¨n) kÓ tõ ngµy bÇu cö
®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.
Kú häp Héi ®ång nh©n d©n ®−îc tiÕn hµnh khi
cã Ýt nhÊt hai phÇn ba tæng sè ®¹i biÓu Héi ®ång
nh©n d©n tham gia.
Ngo¹i trõ c¸c tr−êng hîp cÇn thiÕt theo ®Ò
nghÞ cña Chñ täa cuéc häp hoÆc cña Chñ tÞch Uû
ban nh©n d©n cïng cÊp yªu cÇu ph¶i häp kÝn, c¸c
kú häp cña Héi ®ång nh©n d©n ®−îc tiÕn hµnh
c«ng khai.
Kho¶n 1, §iÒu 6 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n
d©n vµ ñy ban nh©n d©n n¨m 2003 quy ®Þnh
nhiÖm kú cña mçi kho¸ Héi ®ång nh©n d©n c¸c
cÊp lµ 05 n¨m, kÓ tõ kú häp thø nhÊt cña Héi
®ång nh©n d©n kho¸ ®ã ®Õn kú häp thø nhÊt cña
Héi ®ång nh©n d©n kho¸ sau. Khi Héi ®ång nh©n
d©n hÕt nhiÖm kú, Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch Héi
®ång nh©n d©n tiÕp tôc lµm nhiÖm vô cho ®Õn khi
Héi ®ång nh©n d©n kho¸ míi bÇu ra Chñ tÞch, Phã
Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n míi. ViÖc bÇu Chñ

12

tÞch vµ Phã Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·
®−îc tiÕn hµnh t¹i kú häp thø nhÊt cña mçi kho¸
Héi ®ång nh©n d©n. Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n
®−îc bÇu trong sè c¸c ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n
theo sù giíi thiÖu cña Chñ täa kú häp; Phã Chñ
tÞch Héi ®ång nh©n d©n ®−îc bÇu trong sè ®¹i biÓu
Héi ®ång nh©n d©n theo sù giíi thiÖu cña Chñ tÞch
Héi ®ång nh©n d©n. Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n
kh«ng gi÷ chøc vô nµy qu¸ 02 nhiÖm kú liªn tôc.

C©u hái 4: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã
nh÷ng chøc n¨ng vµ quyÒn h¹n g×?
Tr¶ lêi:
Víi vai trß lµ c¬ quan quyÒn lùc nhµ n−íc ë
®Þa ph−¬ng, ®¹i diÖn cho nh©n d©n ë ®Þa ph−¬ng,
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã ba chøc n¨ng
chÝnh sau:
1. Chøc n¨ng ®¹i diÖn cho nh©n d©n.
2. Chøc n¨ng gi¸m s¸t.
3. Chøc n¨ng vÒ tµi chÝnh, ng©n s¸ch.
§Ó thùc hiÖn ®−îc c¸c chøc n¨ng nµy, ph¸p
luËt quy ®Þnh cô thÓ quyÒn h¹n cña Héi ®ång
nh©n d©n còng nh− cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n
d©n trong tõng lÜnh vùc cô thÓ. Theo ®ã, Héi
®ång nh©n d©n cã nhiÖm vô thay mÆt nh©n d©n
®Þa ph−¬ng quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò quan träng
cã liªn quan ®Õn ®êi sèng cña ng−êi d©n ®Þa
13

ph−¬ng vµ tæ chøc thùc hiÖn c¸c quyÕt ®Þnh cña
c¸c c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn. Cô thÓ, nhiÖm vô
cña Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· thÓ hiÖn ë nh÷ng
ho¹t ®éng sau:
- C¨n cø vµo HiÕn ph¸p, luËt, v¨n b¶n cña c¬
quan nhµ n−íc cÊp trªn, Héi ®ång nh©n d©n ra
nghÞ quyÕt vÒ c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m thi hµnh
nghiªm chØnh HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt ë ®Þa
ph−¬ng; quyÕt ®Þnh nh÷ng chñ tr−¬ng, biÖn ph¸p
quan träng ®Ó ph¸t huy tiÒm n¨ng cña ®Þa
ph−¬ng, x©y dùng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x·
héi vµ ng©n s¸ch; vÒ quèc phßng, an ninh ë ®Þa
ph−¬ng; vÒ biÖn ph¸p æn ®Þnh vµ n©ng cao ®êi
sèng cña nh©n d©n, hoµn thµnh mäi nhiÖm vô cÊp
trªn giao cho, lµm trßn nghÜa vô ®èi víi Nhµ n−íc;
- Thùc hiÖn quyÒn gi¸m s¸t ®èi víi ho¹t
®éng cña Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n, Uû
ban nh©n d©n;
- Tæ chøc thùc hiÖn vµ gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn
c¸c nghÞ quyÕt cña Héi ®ång nh©n d©n; gi¸m s¸t
viÖc tu©n theo ph¸p luËt cña c¬ quan nhµ n−íc, tæ
chøc kinh tÕ, tæ chøc x· héi, ®¬n vÞ vò trang nh©n
d©n vµ cña c«ng d©n ë ®Þa ph−¬ng.
Héi ®ång nh©n d©n thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng,
nhiÖm vô cña m×nh th«ng qua c¸c kú häp; qua ho¹t
®éng cña Chñ tÞch, cña Th−êng trùc vµ th«ng qua
ho¹t ®éng cña tõng ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n.

14

Theo §iÒu 35 LuËt tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n
vµ Uû ban nh©n d©n n¨m 2003, Héi ®ång nh©n
d©n ph−êng ngoµi nh÷ng chøc n¨ng, nhiÖm vô
gièng nh− chøc n¨ng, nhiÖm vô cña Héi ®ång
nh©n d©n x· cßn cã thªm mét sè nhiÖm vô, quyÒn
h¹n sau:
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p thùc hiÖn thèng nhÊt
kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi vµ quy ho¹ch
®« thÞ; thùc hiÖn nhiÖm vô gi¶i phãng mÆt b»ng;
b¶o ®¶m trËt tù giao th«ng ®« thÞ, trËt tù x©y
dùng trªn ®Þa bµn ph−êng;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p x©y dùng nÕp sèng v¨n
minh ®« thÞ, biÖn ph¸p phßng, chèng ch¸y, næ, gi÷
g×n vÖ sinh; b¶o vÖ m«i tr−êng, trËt tù c«ng céng
vµ c¶nh quan ®« thÞ trong ph¹m vi qu¶n lý;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p qu¶n lý d©n c− vµ tæ
chøc ®êi sèng nh©n d©n trªn ®Þa bµn ph−êng.

C©u hái 5: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã
quyÒn h¹n, nhiÖm vô g× trong viÖc thùc
hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng
kinh tÕ ë ®Þa ph−¬ng?
Tr¶ lêi:
§èi víi kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi
®Þa ph−¬ng: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· quyÕt
®Þnh biÖn ph¸p cô thÓ ®Ó thùc hiÖn kÕ ho¹ch ph¸t
15

triÓn kinh tÕ - x· héi h»ng n¨m ë ®Þa ph−¬ng,
nh− viÖc chuyÓn ®æi c¬ cÊu c©y trång, khuyÕn
n«ng, khuyÕn l©m,...
§èi víi qu¶n lý ng©n s¸ch: Héi ®ång nh©n d©n
cÊp x· cã quyÒn quyÕt ®Þnh dù to¸n thu ng©n s¸ch
nhµ n−íc trªn ®Þa bµn, dù to¸n thu, chi ng©n s¸ch
®Þa ph−¬ng vµ ph©n bè dù to¸n ng©n s¸ch cÊp
m×nh; phª chuÈn quyÕt to¸n ng©n s¸ch ®Þa
ph−¬ng, c¸c chñ tr−¬ng, biÖn ph¸p ®Ó triÓn khai
thùc hiÖn ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng vµ ®iÒu chØnh dù
to¸n ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng theo quy ®Þnh cña
ph¸p luËt; gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn ng©n s¸ch ®·
®−îc Héi ®ång nh©n d©n quyÕt ®Þnh.
§èi víi viÖc qu¶n lý ®Êt ®ai vµ c¸c nguån tµi
nguyªn kh¸c: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· quyÕt
®Þnh biÖn ph¸p qu¶n lý vµ sö dông hîp lý, hiÖu
qu¶ quü ®Êt ®−îc ®Ó l¹i nh»m phôc vô c¸c nhu
cÇu c«ng Ých cña ®Þa ph−¬ng; quyÕt ®Þnh biÖn
ph¸p qu¶n lý, sö dông vµ b¶o vÖ nguån n−íc; kh¾c
phôc c¸c hËu qu¶ thiªn tai, b·o lôt, b¶o vÖ rõng,
tu bæ vµ b¶o vÖ ®ª ®iÒu ë ®Þa ph−¬ng.
§èi víi viÖc qu¶n lý c¸c c«ng tr×nh c«ng céng,
c¬ së h¹ tÇng: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· quyÕt
®Þnh c¸c biÖn ph¸p thùc hiÖn x©y dùng, tu söa
®−êng giao th«ng, cÇu cèng, c¸c c«ng tr×nh thñy
lîi, tr−êng häc, c«ng tr×nh v¨n ho¸ vµ c¬ së h¹
tÇng kh¸c ë ®Þa ph−¬ng.
16

Ngoµi ra, Héi ®ång nh©n d©n cßn quyÕt ®Þnh
biÖn ph¸p x©y dùng vµ ph¸t triÓn hîp t¸c x·, tæ
hîp t¸c, kinh tÕ hé gia ®×nh ë ®Þa ph−¬ng; quyÕt
®Þnh biÖn ph¸p thùc hµnh tiÕt kiÖm, chèng l·ng
phÝ, chèng tham nhòng, chèng bu«n lËu vµ gian
lËn th−¬ng m¹i.

C©u hái 6: Vai trß cña Héi ®ång nh©n
d©n cÊp x· trong c¸c lÜnh vùc gi¸o dôc, y
tÕ, v¨n ho¸, b¶o ®¶m an ninh x· héi ë ®Þa
ph−¬ng ®−îc thÓ hiÖn nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· quyÕt ®Þnh c¸c biÖn
ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c chñ tr−¬ng, chÝnh
s¸ch vÒ ph¸t triÓn v¨n ho¸, gi¸o dôc, y tÕ vµ b¶o
®¶m an ninh x· héi ë ®Þa ph−¬ng, cô thÓ lµ:
- QuyÕt ®Þnh c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m ®iÒu
kiÖn cÇn thiÕt ®Ó trÎ em vµo häc tiÓu häc ®óng
®é tuæi, hoµn thµnh ch−¬ng tr×nh phæ cËp gi¸o
dôc tiÓu häc; tæ chøc c¸c tr−êng mÇm non; thùc
hiÖn bæ tóc v¨n ho¸ vµ xo¸ mï ch÷ cho nh÷ng
ng−êi trong ®é tuæi; quyÕt ®Þnh biÖn ph¸p gi¸o
dôc, ch¨m sãc thanh niªn, thiÕu niªn, nhi ®ång;
x©y dùng nÕp sèng v¨n minh, gia ®×nh v¨n ho¸,
gi¸o dôc truyÒn thèng ®¹o ®øc tèt ®Ñp, gi÷ g×n
thuÇn phong mü tôc cña d©n téc; ng¨n chÆn viÖc
truyÒn b¸ v¨n ho¸ phÈm ph¶n ®éng, ®åi trôy,
17

bµi trõ mª tÝn, hñ tôc, phßng, chèng c¸c tÖ n¹n
x· héi ë ®Þa ph−¬ng;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p ph¸t triÓn c¸c ho¹t
®éng v¨n ho¸, v¨n nghÖ, thÓ dôc, thÓ thao; h−íng
dÉn, tæ chøc c¸c lÔ héi cæ truyÒn, b¶o vÖ vµ ph¸t
huy gi¸ trÞ c¸c di tÝch lÞch sö - v¨n ho¸ vµ danh
lam th¾ng c¶nh cña ®Þa ph−¬ng theo quy ®Þnh cña
ph¸p luËt;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p b¶o ®¶m gi÷ g×n vÖ
sinh, xö lý r¸c th¶i, phßng chèng dÞch bÖnh, biÖn
ph¸p b¶o vÖ m«i tr−êng, biÖn ph¸p thùc hiÖn
ch−¬ng tr×nh y tÕ c¬ së, chÝnh s¸ch d©n sè vµ kÕ
ho¹ch ho¸ gia ®×nh;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p thùc hiÖn chÝnh s¸ch,
chÕ ®é ®èi víi th−¬ng binh, bÖnh binh, gia ®×nh liÖt
sü, nh÷ng ng−êi vµ gia ®×nh cã c«ng víi n−íc, thùc
hiÖn c«ng t¸c cøu trî x· héi vµ vËn ®éng nh©n d©n
gióp ®ì gia ®×nh khã kh¨n, ng−êi giµ, ng−êi tµn tËt,
trÎ må c«i kh«ng n¬i n−¬ng tùa; quyÕt ®Þnh biÖn
ph¸p thùc hiÖn xo¸ ®ãi, gi¶m nghÌo;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p thùc hiÖn chÝnh s¸ch
d©n téc, t«n gi¸o nh»m b¶o ®¶m sù b×nh ®¼ng gi÷a
c¸c d©n téc, b¶o ®¶m quyÒn tù do tÝn ng−ìng cña
nh©n d©n ®Þa ph−¬ng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p b¶o ®¶m gi÷ g×n an
ninh, trËt tù c«ng céng, an toµn x· héi; quyÕt ®Þnh
biÖn ph¸p b¶o ®¶m thùc hiÖn chÕ ®é nghÜa vô qu©n
sù, x©y dùng lùc l−îng d©n qu©n ë ®Þa ph−¬ng.
18

C©u hái 7: Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã
vai trß g× trong viÖc x©y dùng chÝnh quyÒn
vµ thùc thi ph¸p luËt ë ®Þa ph−¬ng?
Tr¶ lêi:
Trong viÖc x©y dùng chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng,
Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· cã c¸c nhiÖm vô vµ
quyÒn h¹n sau:
- BÇu, miÔn nhiÖm, b·i nhiÖm Chñ tÞch, Phã
Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n, Chñ tÞch, Phã Chñ
tÞch vµ thµnh viªn kh¸c cña Uû ban nh©n d©n
cïng cÊp; b·i nhiÖm ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n
vµ chÊp nhËn yªu cÇu th«i kh«ng lµm nhiÖm vô
®¹i biÓu cña ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n d©n;
- Bá phiÕu tÝn nhiÖm ®èi víi ng−êi gi÷ chøc vô
do Héi ®ång nh©n d©n bÇu;
- B·i bá mét phÇn hoÆc toµn bé quyÕt ®Þnh, chØ
thÞ tr¸i ph¸p luËt cña Uû ban nh©n d©n cïng cÊp;
- Th«ng qua ®Ò ¸n thµnh lËp míi, nhËp, chia
vµ ®iÒu chØnh ®Þa giíi hµnh chÝnh ë ®Þa ph−¬ng ®Ó
®Ò nghÞ cÊp trªn xem xÐt, quyÕt ®Þnh.
Theo §iÒu 15 NghÞ quyÕt sè 725/2009/NQUBTVQH12 ngµy 16-01-2009 cña ñy ban th−êng
vô Quèc héi vÒ ®iÒu chØnh nhiÖm vô, quyÒn h¹n,
cña Héi ®ång nh©n d©n, Uû ban nh©n d©n tØnh,
thµnh phè trùc thuéc Trung −¬ng vµ quy ®Þnh
nhiÖm vô, quyÒn h¹n, tæ chøc, bé m¸y cña ñy ban

19

nh©n d©n huyÖn, quËn, ph−êng n¬i kh«ng tæ chøc
Héi ®ång nh©n d©n huyÖn, quËn, ph−êng th× ë
nh÷ng n¬i kh«ng tæ chøc Héi ®ång nh©n d©n
ph−êng Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n quËn, thÞ x·,
thµnh phè thuéc tØnh bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm, c¸ch
chøc Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch vµ ñy viªn ñy ban
nh©n d©n ph−êng. Uû ban nh©n d©n th¶o luËn tËp
thÓ vµ quyÕt ®Þnh theo ®a sè vÊn ®Ò thµnh lËp
míi, nhËp, chia, ®iÒu chØnh ®Þa giíi hµnh chÝnh ë
®Þa ph−¬ng. §èi víi viÖc b·i bá nh÷ng v¨n b¶n tr¸i
ph¸p luËt cña Uû ban nh©n d©n ph−êng, vµ Chñ
tÞch Uû ban nh©n d©n ph−êng sÏ do Chñ tÞch Uû
ban nh©n d©n quËn thùc hiÖn.
Trong lÜnh vùc thùc thi ph¸p luËt, Héi ®ång
nh©n d©n cÊp x· cã quyÒn h¹n vµ nhiÖm vô sau:
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p b¶o ®¶m viÖc thi hµnh
HiÕn ph¸p, luËt, c¸c v¨n b¶n cña c¬ quan nhµ
n−íc cÊp trªn vµ nghÞ quyÕt cña m×nh ë ®Þa
ph−¬ng;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p b¶o hé tÝnh m¹ng, tù
do, danh dù, nh©n phÈm, c¸c quyÒn vµ lîi Ých hîp
ph¸p kh¸c cña c«ng d©n; ®Êu tranh phßng chèng
téi ph¹m vµ c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt kh¸c
trªn ®Þa bµn;
- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p b¶o vÖ tµi s¶n, lîi Ých
cña Nhµ n−íc, b¶o hé tµi s¶n cña c¬ quan, tæ chøc,
c¸ nh©n ë ®Þa ph−¬ng;
20

- QuyÕt ®Þnh biÖn ph¸p b¶o ®¶m viÖc gi¶i
quyÕt khiÕu n¹i, tè c¸o cña c«ng d©n theo quy
®Þnh cña ph¸p luËt.
ë nh÷ng n¬i kh«ng tæ chøc Héi ®ång nh©n
d©n ph−êng th× Uû ban nh©n d©n ph−êng tæ chøc
thùc hiÖn thèng nhÊt kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vµ quy ho¹ch ®« thÞ; x©y dùng nÕp sèng v¨n
minh ®« thÞ, phßng, chèng c¸c tÖ n¹n x· héi, gi÷
g×n trËt tù vÖ sinh, s¹ch ®Ñp khu phè, lßng ®−êng,
lÒ ®−êng, trËt tù c«ng céng vµ c¶nh quan ®« thÞ
trªn ®Þa bµn.

C©u hái 8: Uû ban nh©n d©n cÊp x· cã
vÞ trÝ, vai trß vµ tr¸ch nhiÖm nh− thÕ nµo
trong viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt?
Tr¶ lêi:
Uû ban nh©n d©n lµ c¬ quan chÊp hµnh cña
Héi ®ång nh©n d©n, c¬ quan hµnh chÝnh nhµ n−íc
ë ®Þa ph−¬ng, chÞu tr¸ch nhiÖm chÊp hµnh HiÕn
ph¸p, luËt, ph¸p lÖnh, c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cña
c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn, nghÞ quyÕt cña Héi
®ång nh©n d©n cïng cÊp.
Nh− vËy, Uû ban nh©n d©n cÊp x· víi tÝnh
chÊt lµ c¬ quan qu¶n lý nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng x·,
cã tr¸ch nhiÖm chÊp hµnh HiÕn ph¸p, luËt, c¸c
v¨n b¶n cña c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ cña Héi
21

®ång nh©n d©n cïng cÊp nh»m thùc hiÖn chñ
tr−¬ng ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, an ninh, quèc
phßng vµ thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch kh¸c trªn ®Þa
bµn. Uû ban nh©n d©n cÊp x· chÞu tr¸ch nhiÖm
tr−íc Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp vµ tr−íc c¬
quan nhµ n−íc cÊp trªn. Uû ban nh©n d©n cÊp x·
thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý nhµ n−íc ë ®Þa
ph−¬ng, gãp phÇn b¶o ®¶m sù chØ ®¹o, qu¶n lý
thèng nhÊt trong bé m¸y hµnh chÝnh nhµ n−íc tõ
trung −¬ng tíi ®Þa ph−¬ng.

C©u hái 9: C¬ cÊu tæ chøc, sè l−îng
thµnh viªn vµ nhiÖm vô cña c¸c thµnh
viªn trong Uû ban nh©n d©n cÊp x· ®−îc
ph¸p luËt quy ®Þnh nh− thÕ nµo?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, Uû ban nh©n
d©n x· ®−îc tæ chøc nh− sau:
Thµnh viªn cña Uû ban nh©n d©n do Héi ®ång
nh©n d©n cÊp x· cïng cÊp bÇu, gåm cã: Chñ tÞch,
Phã Chñ tÞch vµ ñy viªn. Trõ Chñ tÞch Uû ban
nh©n d©n, c¸c thµnh viªn kh¸c cña Uû ban nh©n
d©n kh«ng nhÊt thiÕt lµ ®¹i biÓu Héi ®ång nh©n
d©n. ë nh÷ng n¬i kh«ng tæ chøc Héi ®ång nh©n
d©n ph−êng, Uû ban nh©n d©n ph−êng còng gåm
cã Chñ tÞch, Phã Chñ tÞch vµ ñy viªn do Chñ tÞch
22

Uû ban nh©n d©n cÊp trªn trùc tiÕp bæ nhiÖm,
miÔn nhiÖm, c¸ch chøc.
Theo NghÞ ®Þnh sè 107/2004/N§-CP ngµy 014-2004 cña Chñ tÞch ®· ®−îc söa ®æi, bæ sung theo
c¸c NghÞ ®Þnh sè 27/2009/N§-CP ngµy 19-3-2009,
NghÞ ®Þnh sè 36/2011/N§-CP ngµy 23-5-2011 cña
ChÝnh phñ quy ®Þnh sè l−îng Phã Chñ tÞch vµ c¬
cÊu thµnh viªn cña Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp, sè
l−îng vµ nhiÖm vô thµnh viªn cña Uû ban nh©n
d©n x· ®−îc quy ®Þnh nh− sau:
§èi víi c¸c ®Þa bµn nh− x· miÒn nói, h¶i ®¶o
cã d©n sè tõ 5.000 ng−êi trë lªn; x· ®ång b»ng,
trung du cã d©n sè tõ 8.000 ng−êi trë lªn vµ x·
biªn giíi; Uû ban nh©n d©n x·, ph−êng, thÞ trÊn cã
sè l−îng thµnh viªn lµ n¨m ng−êi, trong ®ã cã:
mét Chñ tÞch, hai Phã Chñ tÞch vµ hai ñy viªn.
- Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n x· phô tr¸ch
chung, khèi néi chÝnh, quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch
ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi x·.
- C¸c Phã Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n x· ®−îc
ph©n c«ng nh− sau:
+ Mét Phã Chñ tÞch phô tr¸ch khèi kinh tÕ tµi chÝnh, x©y dùng, giao th«ng, nhµ ®Êt vµ tµi
nguyªn - m«i tr−êng.
+ Mét Phã Chñ tÞch phô tr¸ch khèi v¨n hãa x· héi vµ c¸c lÜnh vùc x· héi kh¸c.

23

- C¸c ñy viªn Uû ban nh©n d©n x· ®−îc ph©n
c«ng nh− sau:
+ Mét ñy viªn phô tr¸ch C«ng an.
+ Mét ñy viªn phô tr¸ch qu©n sù.
Thµnh phÇn cña Uû ban nh©n d©n x· thuéc
®Þa bµn cßn l¹i gåm ba ng−êi, trong ®ã: mét Chñ
tÞch, mét Phã Chñ tÞch vµ mét ñy viªn. Chñ tÞch
Uû ban nh©n d©n x· ph©n c«ng c¸c thµnh viªn
phô tr¸ch c«ng viÖc phï hîp víi ®Þa ph−¬ng.
Sè thµnh viªn cña Uû ban nh©n d©n x· cã thÓ
®−îc bæ sung khi Héi ®ång nh©n d©n x· thÊy cÇn
thiÕt vµ cã sù phª chuÈn cña Uû ban nh©n d©n cÊp
trªn trùc tiÕp (cÊp huyÖn), tuy nhiªn tæng sè
thµnh viªn cña Uû ban nh©n d©n x· kh«ng ®−îc
v−ît qu¸ 05 ng−êi.
Nh− vËy, sè l−îng thµnh viªn Uû ban nh©n
d©n cÊp x· tõ ba ®Õn n¨m thµnh viªn.
Uû ban nh©n d©n ph−êng, thÞ trÊn cã n¨m
thµnh viªn gåm cã mét Chñ tÞch, hai Phã Chñ
tÞch, hai ñy viªn. Thµnh viªn Uû ban nh©n d©n
ph−êng, thÞ trÊn ®−îc ph©n c«ng phô tr¸ch nh÷ng
lÜnh vùc c«ng viÖc nh− sau:
Chñ tÞch phô tr¸ch chung khèi néi chÝnh,
qu¶n lý c«ng t¸c quy ho¹ch ®« thÞ.
C¸c Phã Chñ tÞch Uû ban nh©n d©n gåm:
+ Mét Phã Chñ tÞch phô tr¸ch khèi kinh tÕ -

24

tµi chÝnh, x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, khoa häc - c«ng
nghÖ, nhµ ®Êt vµ tµi nguyªn - m«i tr−êng.
+ Mét Phã chñ tÞch phô tr¸ch khèi v¨n hãa x· héi vµ c¸c lÜnh vùc x· héi kh¸c.
C¸c ñy viªn Uû ban nh©n d©n ph−êng, thÞ
trÊn gåm:
+ Mét ñy viªn phô tr¸ch C«ng an.
+ Mét ñy viªn phô tr¸ch qu©n sù.
Nh− vËy, sè l−îng thµnh viªn Uû ban nh©n
d©n ph−êng, thÞ trÊn lu«n lµ n¨m thµnh viªn.

C©u hái 10: Víi chøc n¨ng qu¶n lý nhµ
n−íc ë ®Þa ph−¬ng, Uû ban nh©n d©n cÊp
x· cã nh÷ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n g×?
Tr¶ lêi:
Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, Uû ban nh©n
d©n lµ c¬ quan qu¶n lý nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng, c¬
quan chÊp hµnh cña Héi ®ång nh©n d©n, Uû ban
nh©n d©n x· cã nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n sau:
- ChÊp hµnh HiÕn ph¸p, luËt, c¸c v¨n b¶n cña
c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn vµ NghÞ quyÕt cña Héi
®ång nh©n d©n cïng cÊp vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ - x·
héi, an ninh quèc phßng, c¸c chÝnh s¸ch kh¸c trªn
®Þa bµn;
- Ra quyÕt ®Þnh, chØ thÞ vµ tæ chøc thùc hiÖn,
kiÓm tra viÖc thùc hiÖn c¸c v¨n b¶n cña Héi ®ång
nh©n d©n;

25

- Phèi hîp víi Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n
vµ c¸c Ban cña Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp
chuÈn bÞ néi dung c¸c kú häp Héi ®ång nh©n d©n,
x©y dùng ch−¬ng tr×nh, ®Ò ¸n kinh tÕ - x· héi cña
®Þa ph−¬ng tr×nh Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp
xem xÐt quyÕt ®Þnh.
Chøc n¨ng qu¶n lý nhµ n−íc ë ®Þa ph−¬ng cña
Uû ban nh©n d©n cÊp x· thÓ hiÖn ë c¸c ho¹t ®éng
chØ ®¹o, gi¸m s¸t, kiÓm tra vµ tæ chøc viÖc thùc
hiÖn c¸c quy ®Þnh ph¸p luËt cña Nhµ n−íc, c¸c kÕ
ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, v¨n hãa gi¸o
dôc, an ninh - quèc phßng, b¶o vÖ m«i tr−êng, v.v.,
trong ph¹m vi ®Þa bµn qu¶n lý.

C©u hái 11: Uû ban nh©n d©n x· cã
nhiÖm vô, quyÒn h¹n g× ®èi víi ho¹t ®éng
ph¸t triÓn kinh tÕ, x©y dùng ®êi sèng v¨n
ho¸ cho ng−êi d©n trong x·?
Tr¶ lêi:
§èi víi ho¹t ®éng ph¸t triÓn kinh tÕ, x©y dùng
®êi sèng v¨n hãa cho ng−êi d©n, Uû ban nh©n d©n
cÊp x· cã nhiÖm vô, quyÒn h¹n sau:
- X©y dùng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x·
héi h»ng n¨m tr×nh Héi ®ång nh©n d©n cÊp x·
th«ng qua ®Ó tr×nh Uû ban nh©n d©n cÊp huyÖn
phª duyÖt vµ tæ chøc thùc hiÖn kÕ ho¹ch ®ã;
- LËp dù to¸n thu ng©n s¸ch nhµ n−íc trªn
26

®Þa bµn; dù to¸n thu, chi ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng
vµ ph−¬ng ¸n ph©n bæ dù to¸n ng©n s¸ch cña x·;
dù to¸n ®iÒu chØnh ng©n s¸ch cña x· trong
tr−êng hîp cÇn thiÕt vµ lËp quyÕt to¸n ng©n s¸ch
tr×nh Héi ®ång nh©n d©n cÊp x· quyÕt ®Þnh vµ
b¸o c¸o Uû ban nh©n d©n cÊp huyÖn, c¬ quan tµi
chÝnh huyÖn;
- Tæ chøc thùc hiÖn ng©n s¸ch ®Þa ph−¬ng,
phèi hîp víi c¸c c¬ quan nhµ n−íc cÊp trªn trong
viÖc qu¶n lý ng©n s¸ch nhµ n−íc trªn ®Þa bµn x·,
thÞ trÊn vµ b¸o c¸o vÒ ng©n s¸ch nhµ n−íc theo
quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
- Qu¶n lý vµ sö dông hîp lý, cã hiÖu qu¶ quü
®Êt ®−îc ®Ó l¹i phôc vô c¸c nhu cÇu c«ng Ých ë
®Þa ph−¬ng, x©y dùng vµ qu¶n lý c¸c c«ng tr×nh
c«ng céng, ®−êng giao th«ng, trô së, tr−êng häc,
tr¹m y tÕ, c«ng tr×nh ®iÖn, n−íc theo quy ®Þnh
cña ph¸p luËt;
- Huy ®éng sù ®ãng gãp cña c¸c tæ chøc, c¸
nh©n ®Ó ®Çu t− x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu
h¹ tÇng cña x·, thÞ trÊn.
- Thùc hiÖn kÕ ho¹ch ph¸t triÓn sù nghiÖp
gi¸o dôc ë ®Þa ph−¬ng; x©y dùng, qu¶n lý vµ kiÓm
tra ho¹t ®éng cña c¸c tr−êng mÉu gi¸o, tiÓu häc,
trung häc c¬ së trªn ®Þa bµn;
- Tæ chøc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh y tÕ c¬ së,
vËn ®éng nh©n d©n gi÷ g×n vÖ sinh vµ phßng,
chèng dÞch bÖnh;
27

- X©y dùng phong trµo vµ tæ chøc c¸c ho¹t
®éng v¨n ho¸, thÓ dôc, thÓ thao; tæ chøc c¸c lÔ héi
cæ truyÒn, b¶o vÖ vµ ph¸t huy gi¸ trÞ cña di tÝch
lÞch sö, v¨n ho¸, danh lam th¾ng c¶nh cña ®Þa
ph−¬ng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

Ch−¬ng II
C¸C Tæ CHøC chÝnh trÞ - x· héi cÊp X·

C©u hái 12: Vai trß cña c¸c tæ chøc
chÝnh trÞ - x· héi cÊp x· ®−îc ph¸p luËt
quy ®Þnh nh− thÕ nµo? §Æc biÖt trong viÖc
triÓn khai Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë
x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m 2007?
Tr¶ lêi:
C¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi ®−îc xem nh−
cÇu nèi gi÷a §¶ng víi nh©n d©n, lµ tæ chøc ®¹i
biÓu cho lîi Ých cña c¸c tÇng líp nh©n d©n. C¸c tæ
chøc chÝnh trÞ - x· héi ë cÊp c¬ së gåm cã: MÆt
trËn Tæ quèc, Héi Liªn hiÖp phô n÷, §oµn Thanh
niªn, Héi N«ng d©n, Héi Cùu chiÕn binh,... C¸c tæ
chøc chÝnh trÞ - x· héi cã vai trß quan träng trong
ho¹t ®éng qu¶n lý nhµ n−íc, ®Æc biÖt lµ ë ®Þa
ph−¬ng. §èi víi ho¹t ®éng qu¶n lý nhµ n−íc, c¸c
tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi ë ®Þa ph−¬ng cã vai trß
vµ quyÒn h¹n sau:
28

- Chñ tÞch Uû ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam
vµ ng−êi ®øng ®Çu c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n ë ®Þa
ph−¬ng ®−îc mêi tham dù c¸c kú häp Héi ®ång
nh©n d©n vµ tham dù héi nghÞ Uû ban nh©n d©n
khi bµn c¸c vÊn ®Ò liªn quan;
- §−îc nghe b¸o c¸o cña Héi ®ång nh©n d©n,
Uû ban nh©n d©n vÒ t×nh h×nh mäi mÆt cña ®Þa
ph−¬ng, cã quyÒn kiÕn nghÞ víi Héi ®ång nh©n
d©n vµ Uû ban nh©n d©n vÒ viÖc x©y dùng chÝnh
quyÒn ®Þa ph−¬ng vµ kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ë ®Þa ph−¬ng;
- T¹o ®iÒu kiÖn gióp ®ì ®¹i biÓu Héi ®ång
nh©n d©n trong viÖc tiÕp xóc cö tri, thu thËp ý
kiÕn, nguyÖn väng vµ kiÕn nghÞ cña nh©n d©n víi
Héi ®ång nh©n d©n;
- Uû ban MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam cã quyÒn
®Ò nghÞ Th−êng trùc Héi ®ång nh©n d©n vµ Uû
ban nh©n d©n quyÕt ®Þnh b·i nhiÖm ®¹i biÓu Héi
®ång nh©n d©n, c¸c chøc danh Chñ tÞch Uû ban
nh©n d©n vµ Chñ tÞch Héi ®ång nh©n d©n.
- §éng viªn nh©n d©n thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô
kinh tÕ - x· héi, quèc phßng, an ninh ë ®Þa ph−¬ng.
§Æc biÖt trong viÖc b¶o ®¶m d©n chñ c¬ së,
vai trß cña MÆt trËn Tæ quèc vµ c¸c ®oµn thÓ
nh©n d©n cµng trë nªn quan träng, gãp phÇn
triÓn khai vµ n©ng cao hiÖu qu¶ thùc thi ph¸p
luËt vÒ d©n chñ c¬ së. Vai trß ®ã thÓ hiÖn ë nh÷ng
néi dung sau:
29

- Lµ thµnh viªn trong Ban chØ ®¹o thùc hiÖn
Ph¸p lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ
trÊn n¨m 2007, lµ nh©n tè b¶o ®¶m d©n chñ c¬ së.
§¹i diÖn c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi lµ nh÷ng
ng−êi gÇn d©n, n¾m b¾t t©m t−, nguyÖn väng cña
d©n, cã quyÒn chuyÓn c¸c kiÕn nghÞ cña nh©n d©n
tíi c¸c trung t©m quyÒn lùc ë c¬ së. Do ®ã, c¸c ý
kiÕn cña c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi ®ãng vai trß
rÊt quan träng trong viÖc thùc hiÖn vµ b¶o ®¶m
thùc hiÖn d©n chñ ë c¬ së;
- Lµ lùc l−îng nßng cèt tuyªn truyÒn, vËn
®éng nh©n d©n, n©ng cao nhËn thøc vÒ môc ®Ých,
yªu cÇu, néi dung cña viÖc thùc hiÖn Ph¸p lÖnh
thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m
2007 vµ c¸c chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ
ph¸p luËt cña Nhµ n−íc ë c¬ së;
- Lµ lùc l−îng nßng cèt thùc hiÖn Ph¸p lÖnh
thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m
2007 vµ x©y dùng ®êi sèng míi ë khu d©n c−;
ViÖc quy ®Þnh cho c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi
cã tr¸ch nhiÖm gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn vµ tham gia
tuyªn truyÒn, vËn ®éng nh©n d©n thùc hiÖn Ph¸p
lÖnh thùc hiÖn d©n chñ ë x·, ph−êng, thÞ trÊn n¨m
2007 ®· gãp phÇn quan träng vµo viÖc ®æi míi
ph−¬ng thøc l·nh ®¹o cña cÊp ñy ®¶ng, kiÖn toµn bé
m¸y chÝnh quyÒn, x©y dùng, cñng cè MÆt trËn Tæ
quèc vµ c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n ë c¬ së.
30

C©u hái 13: Héi Phô n÷ cÊp c¬ së cã vai
trß, nhiÖm vô nh− thÕ nµo? Theo §iÒu lÖ
Héi Liªn hiÖp Phô n÷ ViÖt Nam, ng−êi
muèn tham gia vµo Héi Phô n÷ ph¶i b¶o
®¶m ®iÒu kiÖn g×?
Tr¶ lêi:
Héi Liªn hiÖp Phô n÷ ViÖt Nam lµ tæ chøc
chÝnh trÞ - x· héi, ®−îc tæ chøc tõ cÊp Trung −¬ng
®Õn cÊp c¬ së, tËp hîp réng r·i c¸c tÇng líp phô
n÷ ViÖt Nam nh»m môc ®Ých b¶o vÖ quyÒn vµ lîi
Ých chÝnh ®¸ng cña phô n÷, ho¹t ®éng v× sù b×nh
®¼ng, tiÕn bé cña phô n÷ trong ph¹m vi toµn quèc.
Héi Phô n÷ cÊp c¬ së lµ nÒn t¶ng cña tæ chøc Héi,
®−îc thµnh lËp ë c¸c x·, ph−êng, thÞ trÊn, c¬ së cã
®«ng n÷.
Theo §iÒu lÖ Héi, c¬ cÊu tæ chøc cña Héi Phô
n÷ cÊp c¬ së gåm cã Chi héi vµ Tæ phô n÷, sinh
ho¹t Ýt nhÊt ba th¸ng mét lÇn. Chi héi phô n÷
®−îc tæ chøc theo th«n, Êp, khu phè, côm d©n c−;
Tæ phô n÷ ®−îc thµnh lËp ë c¸c xãm, ®−êng phè,
b¶n, lµng theo nghÒ nghiÖp, løa tuæi, theo chuyªn
®Ò, v.v...
Thµnh phÇn Ban chÊp hµnh Héi Phô n÷ cÊp
c¬ së gåm cã: Ban th−êng vô cã sè l−îng kh«ng
qu¸ 1/3 tæng sè Uû viªn Ban chÊp hµnh; Chñ
tÞch; Phã Chñ tÞch ®−îc bÇu trong sè Uû viªn
th−êng vô.
31

Ngoµi viÖc thùc hiÖn c«ng t¸c kiÓm tra tæ chøc
Héi vµ c¸n bé, héi viªn, Ban chÊp hµnh Héi Phô
n÷ cÊp c¬ së cã c¸c nhiÖm vô sau:
- X©y dùng vµ tæ chøc thùc hiÖn ch−¬ng tr×nh
ho¹t ®éng cña Héi;
- Tæ chøc, vËn ®éng, h−íng dÉn phô n÷ tham
gia tÝch cùc vµo c¸c ho¹t ®éng cña Héi, gãp phÇn
æn ®Þnh chÝnh trÞ vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ë
®Þa ph−¬ng;
- TËp hîp, ph¶n ¸nh nguyÖn väng cña phô
n÷, ®Ò xuÊt víi chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng ch¨m
lo ®êi sèng, b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých chÝnh ®¸ng
cho phô n÷;
- H−íng dÉn ho¹t ®éng cña Chi héi, Tæ phô
n÷, ph¸t triÓn héi viªn, x©y dùng quü Héi, thu héi
phÝ vµ sö dông ®óng nguyªn t¾c, x©y dùng c¬ së
Héi v÷ng m¹nh.
Ho¹t ®éng cña Héi Phô n÷ cÊp c¬ së thÓ hiÖn ë
c¸c héi nghÞ cña Ban chÊp hµnh vµ Ban th−êng vô
Héi. Ban chÊp hµnh häp th−êng kú ba th¸ng mét
lÇn, Ban th−êng vô häp mét th¸ng mét lÇn. Trong
tr−êng hîp cÇn thiÕt, Ban chÊp hµnh vµ Ban
th−êng vô cã thÓ häp bÊt th−êng.
Trªn c¬ së quy ®Þnh cña ph¸p luËt, mäi c«ng
d©n ViÖt Nam cã quyÒn tham gia c¸c tæ chøc, hiÖp
héi ho¹t ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, §iÒu
lÖ Héi Liªn hiÖp Phô n÷ ViÖt Nam quy ®Þnh: phô
32

n÷ ViÖt Nam kh«ng ph©n biÖt d©n téc, t«n gi¸o,
nghÒ nghiÖp, tõ 18 tuæi trë lªn t¸n thµnh §iÒu lÖ
Héi, tham gia c¸c ho¹t ®éng cña Héi th× ®−îc xÐt
kÕt n¹p vµo Héi Liªn hiÖp Phô n÷ ViÖt Nam.

C©u hái 14: §oµn Thanh niªn cÊp c¬ së
®−îc tæ chøc nh− thÕ nµo? §oµn Thanh
niª...